ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
551
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بخشندكاه جند بادامى بديد آيذ و باز جند خيار بادرنكى كردذ ، و سديكر بخايه بوذ كه او را غر خوانند ، و اين دو كونه فتق نبوذ بحقيقت و ان بيشين فتق بوذ بحقيقت ، و نشان اين آن بوذ كجن ستان بخسبد « 1 » مرغنده بروذ و به همان جاى كه مرغنده بوذ « 1 » شكاف بديد بوذ ببسوذن ، و علاج وى اآن بوذ كى بوست شكم « 2 » بكافند « 3 » آن شكاف بديد آيذ آنكاه آن شكاف را بدوزند و باز « 4 » ان جراحت را داروى كوشت برآرنده برنهند ، و اين بقياس آن بوذ كى كسى را شكم بكافنيده بوند ببايذ دوختن ، و از بهر دشوارى را « 5 » كسى « 5 » نكرده است ، و اكر اين نكند بارى حيله آن كند تا بيشتر نكردذ بدانك « 6 » بسيار نخورذ و هيج دانكو و « 7 » جيز باذانكيز « 7 » نخورد و دايم بر شكم يكى دستار بسته دارذ و شراب و آب بسيار نخورذ و شكم بر هيج كار نكند « 8 » و جن بركند شكم « 8 » ستان نخسبد « 9 » و اكر برخيزذ از نشستكى بشتاب برنخيزذ جى بدرنك برخيزذ و دست بر فتق نهاذه دارد و سخت بفشارد تا بيرون نيايذ و اكر بند كند آن بند جن كوى نكند جى ان بتر كند « 10 » بند جهارسو كند جن بالش « 11 » و باز اين ضماد برنهد ، [ صفت او ] « 12 » : صبر و مر و كندرو « 13 » و صمغ الملاط از هر يكى برابر بكوبد و باب ( f . 442 ) برك سرو تر كند و « 14 » سطبر « 15 » و بر آنجا بربندذ و ستان « 16 » بخسبذ « 16 » تا خشك شوذ . [ صفت ] « 12 » ضمادى ديكر : جوز السرو و سعد و مرزنكوش خشك و مازو و قاقيا
--> ( 1 - 1 ) - م : آن غنده بروذ به همان جاى كه موعده بوذ ( 2 ) - ب ه : وى ( 3 ) - ب ه : تا ( 4 ) - ف : « باز » ندارد ( 5 - 5 ) - « ف » و « م » : كس اين . در « ب ه » كلماتى ناخوانا افزوده است . ( 6 ) - ب ه : طعام ( 7 - 7 ) - ف : باذانكيز چيزها ( 8 - 8 ) - ف : و چون شكم پر كردذ ( 9 ) - م : بخسبذ ( 10 ) - ف : افزوده . چه ان ( 11 ) - ب ه : ظ . و بربندد ( 12 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 13 ) - ف : كندر ( 14 ) - ف : « و » ندارد ( 15 ) - ب ه : جون خمير ( 16 - 16 ) - ف : ببندذ